Ruch, opis ruchu

Kategoria: Gimnazjum

Opisując większość terminów w fizyce, używamy określenia ciało. W przypadku ruchu, ciałem możemy nazwać człowieka, zwierzę, samochód, samolot czy każdą inną rzecz.

Kiedy mamy więc do czynienia z ruchem?
Ruchem nazywamy zmianę położenia ciała względem punktu odniesienia. Brzmi niezrozumiale?

Załóżmy, że jedziesz samochodem po autostradzie (polskiej ;P), gdy nagle na równoległym pasie pojawia się samochód. Porusza się on przez moment z tą samą szybkością, co Twój samochód. Twoim punktem odniesienia jest Twój samochód, a samochód jadący z tą samą prędkością nie porusza się względem Twojego samochodu. Nie jest to wtedy ruch. Gdy jednak na poboczu stoi obserwator – obydwa samochody zmieniają położenie (przemieszczają się) względem jego punktu odniesienia. Wtedy masz do czynienia z ruchem.

Jeszcze jeden przykład. Załóżmy, że na orbicie Ziemii znajduje się statek kosmiczny. Astronauta wygląda przez okno i widzi, dla przykładu Mur Chiński. Patrząc na obiekt widzi, że przemieszcza się on wraz z ruchem Ziemii wokół własnej osi. Jest to ruch (Mur Chiński zmienia położenie względem statku kosmicznego). Także osoba oglądająca statek kosmiczny z Ziemii zaobserwuje przemieszczanie się statku kosmicznego, który w tym momencie równie dobrze może stać w miejscu (względem innego punktu odniesienia).

Jak opisać ruch?
Jak wspomniałem wcześniej, ruch to przemieszczenie. Jeżeli coś zmienia położenie to najlepiej określić jego przesunięcie w metrach (m). Jest to podstawowa jednostka drogi w układzie SI. We wzorach, do określania drogi używa się s (mała litera s).

Opisując ruch możemy także powiedzieć o czasie, który nastąpił podczas zmiany położenia ciała względem punktu odniesienia. Podstawową jednostką czasu według SI to sekundy (s). We wzorach czas oznaczamy za pomocą t (mała litera t).

Przebyta przez ciało droga w stosunku do czasu jaki upłynął nazywamy prędkością (jeśli mamy na myśli wielkość wektorową) lub szybkością (gdy mamy na myśli wielkość skalarną – najczęściej używana). We wzorach szybkość oznaczana jest jako v (mała litera v), w przypadku wielkości wektorowej vec{v}, podstawową jednostką jest… m/s (metr na sekundę).

Wzór na obliczenie szybkości ciała tov=s/t gdzie, jak już zapewne wiesz v oznacza prędkość, s oznacza przebytą przez ciało drogę, t oznacza czas, w jakim ciało przebyło tę drogę.

Ajć! Znowu się zagmatwało? Przyjmijmy, że w szkole, na WF’ie zaliczałeś bieg na 100 metrów. Twój czas wynosił 12 sekund. Jak więc obliczyć Twoją średnią szybkość podczas całego biegu? To proste!

v=s/t
v={100m}/{12s}
v=8 2/3 m/s

Wynik? Średnio podczas biegu, w ciągu 1 sekundy poknywałeś 8 2/3m. To właśnie nazywamy szybkością.

One Response to “Ruch, opis ruchu”

  1. Kelly Brown mówi:

    Hi, very nice post. I have been wonder’n bout this issue,so thanks for posting

Leave a Reply